18

 

Miệng của Thôi Cẩm không nhàn rỗi.

 

Sau khi chuyển đến Trang gia, ả ra ngoài tung ra không ít lời đồn nói rằng ta mưu mô, dụ dỗ Trang Tự ký thư hòa ly, nhân lúc người ta không để ý đã chuyển đi phần lớn tiền bạc trong kho, thậm chí tính toán đưa đích tử vào danh nghĩa đại phòng, nói rằng Trang Tự là một người si tình, bị ta đùa bỡn trong lòng bàn tay suốt năm năm.

 

Khi những lời này truyền đến tai ta, ta đang uống trà trong viện của đại tẩu.

 

Đại tẩu nghe xong, đặt chén trà xuống, cười lạnh: “Nàng ta biết cách trả đũa nhỉ.”

 

Ta mỉm cười, không tiếp lời.

 

Tám năm làm hòa giải viên, ta quá hiểu chuyện này. Không phải ai là người đầu tiên kêu oan thì người đó có lý. Tất cả phải xem chứng cứ.

 

Cái miệng của Thôi Cẩm có khéo léo đến đâu cũng không thể lật ngược được giấy trắng mực đen.

 

Hơn nữa, tuy rằng người xưa phong kiến, nhưng coi con cái quan trọng hơn trời.

 

Một người cha ruột thà ôm con trai người khác hàng nghìn lần cũng không ôm đích tử của mình một lần, chuyện này đặt ở đâu cũng không thể nói cho thông. Còn chuyện ta tái giá với Trang Chu thì hơi “mới lạ”, đứng trước cái sự “vô đạo đức” của Trang Tự, căn bản chẳng đáng là gì.

 

Đại tẩu và nhị tẩu quả nhiên không khiến ta thất vọng, cách vài hôm lại vô tình nhắc đến bản ghi chép kia trong các bữa tiệc ở những phủ đệ, cách nói vô cùng khéo léo.

 

“Đệ muội nhà ta là người cẩn thận, ghi chép từng chuyện Tự ca nhi ôm con trai Thôi Cẩm suốt hai năm, nói là để giữ lại chút kỷ niệm cho đứa trẻ sau này lớn lên xem. Ta lật xem rồi, ôi chao, một năm ba trăm sáu mươi lăm ngày, trọn vẹn bảy trăm ba mươi ngày, hắn đã ôm hơn hai nghìn lần. Còn ôm Lâm ca nhi nhà mình mấy lần? Đoán đi, không có lần nào.”

 

“Tên ngốc Trang Tự kia, trong hai năm đã tặng con trai Chu Thụy hơn tám trăm món đồ, tặng Thôi Cẩm hơn một nghìn món… Xe gỗ, áo lót, giày vớ, hồng bảo thạch, ngọc trai...” Đại tẩu trực tiếp đưa những ghi chép này cho các vị quan phu nhân thân thiết xem.

 

Các phu nhân truyền tay nhau xem xong, đồng loạt hít vào một hơi. Chưa đầy nửa tháng, cả giới quan quyến đã chấn động.

 

Toàn bộ kinh thành đều cười nhạo Trang Tự ngu ngốc, đúng là một kẻ đầu óc có vấn đề.

 

Những lời ta nói với Trang Tự hôm đó ở đại phòng cũng không cố tình giấu giếm người khác.

 

Từ “đầu óc có vấn đề” cũng theo đó truyền ra.

 

Theo tin đại tẩu nghe được từ Trang Chính, có một vị Ngự sử dùng lời lẽ khá sắc bén: “Trang Tự cưng chiều vợ con người khác, hà khắc với vợ con mình, đảo lộn cương thường, đức hạnh có khuyết, không xứng làm quan.”

 

Đằng sau còn đính kèm chứng cứ từ những lời đồn trong dân gian, nói rằng hiện giờ những người kể chuyện ở quán trà và quán rượu đều đang biên soạn tiết mục, tựa đề là 《Chuyện Trang Tự bế con》.

 

Đại tẩu nói đến đây, khóe miệng không sao ép xuống được: “Tam đệ muội, phần ghi chép của muội quả thật là… giết người không thấy máu.”

 

Ta đẩy chén trà mới pha cho nàng ấy, cười nhẹ nhàng như gió thoảng mây bay.

 

19

 

Đến lúc vào đông, Trang Tự bị đình chỉ công việc, ở nhà đóng cửa suy ngẫm lỗi lầm.

 

Ta nghe Thúy Vân nói, gần đây tính khí Thôi Cẩm không được tốt, thường xuyên ở nhà đập phá đồ đạc.

 

Bổng lộc của Trang Tự vốn đã ít ỏi, kho bạc lại bị ta vét đi phần lớn, nay công việc cũng mất, còn bị người ta chế giễu, hắn thậm chí không dám bước ra khỏi cửa.

 

Thôi Cẩm vốn nhắm vào thể diện làm Trang phu nhân, nào ngờ không may nổi một bộ áo mùa đông ra hồn.

 

Của hồi môn của ả bị người Chu gia tiêu xài chẳng còn bao nhiêu. Trang Tự, người mà ả xem như cọng rơm cứu mạng, cũng gần như chỉ còn cái vỏ rỗng. Ả bắt đầu oán trách Trang Tự, nói đầu óc hắn có vấn đề, ngu ngốc nên dã để người vợ cũ là ta vét sạch gia sản, khiến cho sau khi gả cho hắn, ả chỉ có thể ăn cám nuốt rau.

 

Trang Tự trách ả: “Nếu không tại nàng…”

 

Lời còn chưa nói xong đã bị Thôi Cẩm cắt ngang: “Ta có ép chàng phải hy sinh đâu.”

 

Sau đó hai người vạch trần khuyết điểm của nhau, đến lúc lời lẽ không còn kiêng dè, Trang Tự hối hận. Hối hận vì đã vét sạch gia sản để hết lòng hết dạ với mẹ con ả, hối hận vì đã hòa ly với ta, để cái thứ sao chổi này bước vào cửa, còn mắng Thôi Cẩm là đồ sao chổi.

 

Thôi Cẩm thì mắng hắn ngu xuẩn, đầu óc có vấn đề.

 

Trong cơn tức giận, ả trở về nhà mẹ đẻ, nhưng người cha hời của ta coi trọng danh tiếng hơn bất cứ ai.

 

Ta, trưởng nữ của nguyên phối, lén lút hòa ly rồi tái giá với người chết, đã đủ làm kinh động người đời rồi.

 

Đứa con gái út được ông ta nâng niu càng mang tiếng xấu hơn, xấu đến mức tội lỗi viết mãi không hết. Ông ta mặc kệ lời cầu xin của mẹ kế, trực tiếp đuổi ả ra khỏi nhà, tuyên bố rằng Thôi gia không có đứa con gái nào làm bại hoại gia phong như vậy.

 

Thôi Cẩm không thể trở về nhà mẹ đẻ, nhà chồng cũ lại hận ả thấu xương, ả đành xám xịt quay về Trang gia ở ngõ Du Lâm.

 

Nào ngờ cũng không vào được cửa nhà Trang gia, ả tức điên lên, đứng giữa ngõ mắng Trang Tự xối xả.

 

Cuối cùng đại tẩu đích thân ra mặt, sai người bịt miệng Thôi Cẩm, cưỡng ép đưa ả về nhà mẹ đẻ.

 

Đại ca Trang Chính cảm thấy nếu tiếp tục như thế này sẽ không ổn, dù Trang Tự kém cỏi thì vẫn là người Trang gia.

 

Sau một phen thu xếp, hắn kiếm cho Trang Tự một chức vụ ở nơi khác.

 

Tuy chỉ là một chủ bạ (*) nhỏ ở một châu phủ hạ đẳng, nhưng dù sao cũng là một chức vụ chính thức, có thể rời xa trung tâm thị phi là kinh thành.

 

(*) Chủ bạ: là một chức quan thời phong kiến có nhiệm vụ trông coi, nắm giữ sổ sách, văn thư hoặc địa bạ của một cơ quan, địa phương.

 

Trước ngày Trang Tự lên đường nhậm chức, hắn đứng trước cửa đại phòng, muốn gặp ta một lần nhưng ta từ chối.

 

Lùi một bước, hắn muốn gặp con trai một lần, cũng bị ta từ chối.

 

Bây giờ Trang Lâm ở đại phòng như cá gặp nước.

 

Đại bá phụ và nhị bá phụ thương nó không còn cha, đối xử với nó như con ruột, mỗi ngày đều gọi nó qua hỏi bài vở, dùng bữa với nó.

 

Mấy vị đường huynh cũng rất thương nó, thường xuyên mang đồ ăn ngon, đồ chơi thú vị cho nó, thỉnh thoảng còn dẫn nó đi cưỡi ngựa.

 

Chưa đầy một tháng, nụ cười của Trang Lâm đã nhiều hơn, nó cũng cởi mở hơn rất nhiều.

 

Môi trường trưởng thành của một đứa trẻ quả nhiên rất quan trọng.

 

Nó có trưởng bối yêu thương, có các đường huynh đệ xem nó như ruột thịt, tình phụ tử muộn màng của Trang Tự, không cần cũng được.

 

20

 

So với nam tử cặn bã như Trang Tự có gia tộc chống lưng, kết cục của Thôi Cẩm còn thê thảm hơn.

 

Đại tẩu vừa sai người đưa ả về Thôi gia, ả đã bị đuổi ra ngoài. Sau đó một thời gian dài không còn nghe tin tức gì về ả.

 

Có người nói từng nhìn thấy ả ở Giáo Phường Ty, có người nói ả bị bán xuống lầu xanh ở phương nam, nói đủ thứ chuyện.

 

Sau đó thì không còn ai nhắc đến ả nữa.

 

Khi ả chọn Chu Thụy, không ai ép ả.

 

Khi ả nhận những bộ trang sức hồng bảo thạch, y phục hoa lệ, vòng tay và bạc khác với thân phận muội muội của thê tử và tỷ phu từ tay Trang Tự, không ai ép ả.

 

Con đường là do ả lựa chọn.

 

21

 

Trang Lâm lớn rất nhanh.

 

Năm bảy tuổi, nó đã có thể cưỡi ngựa con chạy theo sau Trang Chính cả con phố.

 

Thư phòng Trang Chu để lại bị nó chiếm mất, hơn nửa số sách trên giá đã được lật xem, thuộc lòng Tứ thư Ngũ kinh còn trôi chảy hơn con trai út của Trang Chính.

 

Đại tẩu thường trêu rằng, đứa trẻ này không còn giống dáng vẻ rụt rè nép sau lưng người khác ngày mới đến, nó dường như đã đổi thành một người khác.

 

Ta hiểu, không phải nó đổi thành người khác, mà đã có người chịu ôm nó, chịu dẫn nó đi cưỡi ngựa.

 

Sau khi Trang Lâm được nhận làm con đại phòng, ngoài dạy nó nhận chữ đọc sách, ta còn dạy nó cách ghi chép.

 

“Con phải nhớ kỹ, người khác nói gì không quan trọng, con phải xem người đó đã làm gì. Người ta có thể khua môi múa mép, nhưng những thứ trong sổ sách thì không lừa được người.”

 

Ngày Trang Khánh làm ầm ĩ đến đại phòng, ta đang phụ giúp đại tẩu và nhị tẩu đối chiếu sổ sách với các tộc lão.

 

Trang Khánh kéo cánh tay thê tử là Hoàng thị, giọng nói cách hai bức tường viện cũng nghe thấy: “Ba năm mà không để dành được mười lượng bạc! Chắc chắn nàng đã lén đưa cho nhà mẹ đẻ rồi.”

 

Hắn bước qua ngưỡng cửa, nói với mọi người trong sảnh: “Nhân lúc các tộc lão đều ở đây, hãy phân xử giúp ta. Ta không cần phụ nhân này nữa.”

 

Hoàng thị đi phía sau, vành mắt đỏ hoe, xoắn cổ tay áo, chỉ nặn ra được một câu: “Ta không có… Bọn trẻ đã lớn nên tốn kém, mẹ chồng uống thuốc quanh năm, ta còn không nỡ may quần áo mới…”

 

Trang Khánh phất tay áo: “Mỗi tháng năm lượng bạc, bốn người ăn uống, một năm ít nhất cũng phải để dành được ba mươi lượng! Nàng định lừa gạt ma quỷ à?”

 

Các tộc lão hỏi han, khuyên giải, cuối cùng lại theo suy nghĩ của Trang Khánh, đồng loạt chất vấn Hoàng thị: “Ngươi thật sự đưa tiền bù đắp cho nhà mẹ đẻ sao?”

 

Hoàng thị ấm ức khóc không ngừng, suýt nữa đâm đầu vào cột để chứng minh mình trong sạch.

 

Đại tẩu xoa thái dương, đẩy mớ hỗn độn này cho ta: “Đệ muội giúp họ phân xử đi.”

 

Ta gọi hai người vào sảnh bên, mỗi người nói phần của mình, ghi chép kín hai trang giấy.

 

Cuối cùng ta hỏi Trang Khánh: “Ngươi nói nàng ấy tham ăn lười làm, chính mắt ngươi nhìn thấy sao?”

 

Trang Khánh nghẹn lời: “Cái đó thì không… Nhưng tiền cứ mất đi!”

 

Ta lại hỏi Hoàng thị: “Tiền nuôi con tốn kém, cụ thể đã tiêu vào đâu?”

 

Hoàng thị chỉ biết nói “mua giấy bút”, “may thêm quần áo”, “mời đại phu”, không nói ra được sổ sách chi tiết.

 

Ta lấy một xấp giấy dầu trắng, cắt thành một quyển sổ nhỏ, đưa cho Hoàng thị: “Từ ngày mai, mỗi lần tiêu một khoản thì ghi một khoản. Mua rau mấy văn, bốc thuốc mấy văn, mua giấy bút mấy văn, tất cả đều ghi lại. Ghi một tháng rồi mang đến cho ta xem.”

 

Trang Khánh hừ: “Ghi rồi thì sao?”

 

“Nếu sổ sách thực sự cho thấy tiền đủ dùng mà nàng ấy vẫn tham ô, ta sẽ viết hưu thư cho ngươi. Nếu rõ ràng là đã tiêu hết, ngươi tính sao?”

 

Trang Khánh sững người, ậm ừ nói: “Lỡ, lỡ như nàng ta ghi bừa thì sao?”

 

“Cái này thì đơn giản, mỗi lần chi một khoản, hãy nhờ người ta ấn dấu tay xác nhận. Như vậy sẽ không thể làm giả.”

 

Một tháng sau, Hoàng thị ôm quyển sổ ghi kín chữ đến.

 

Năm lượng bạc quy đổi ra mỗi ngày một trăm sáu mươi văn. Gạo tám văn, rau củ mười lăm văn, dầu muối tương giấm mỗi tháng một trăm hai mươi văn, học phí trường tư ba trăm văn, giấy bút tám mươi văn, thuốc của mẹ chồng bốn trăm văn, cộng thêm dầu đèn, than củi, kim chỉ, đế giày… Gảy bàn tính một hồi, mọi thứ đều rõ ràng.

 

Ta đẩy quyển sổ đến trước mặt Trang Khánh: “Đủ hay không, tự ngươi tính.”

 

Trang Khánh gảy bàn tính ba lần, trán rịn mồ hôi, ngước mắt nhìn tay áo đã sờn rách của Hoàng thị, yết hầu động đậy mấy lần, xấu hổ cúi đầu.

 

Ta nói: “Ngươi tưởng mình nuôi một thê tử tham lam. Ngươi không biết năm lượng bạc ở kinh thành nuôi một nhà năm người, cộng thêm một người già quanh năm uống thuốc là khái niệm gì.”

 

Sau đó ta trách Hoàng thị: “Nam nhân xưa nay đều thích quên có chọn lọc. Để bịt miệng hắn, sau này mọi thứ đều phải ghi sổ. Dùng sự thật để nói chuyện, hiểu chưa?”

 

Trang Khánh và Hoàng thị vâng dạ đáp lời, cảm kích ta đến nỗi rơi nước mắt.

 

Chuyện này truyền ra, những tranh chấp của các phòng khác trong tộc nối tiếp nhau tìm đến.

 

Có người đến nhờ phân xử sổ sách mẹ chồng nàng dâu, có người đến nhờ phán xem hai huynh đệ ai nên phụng dưỡng cha, có người đến phân định của hồi môn thuộc về ai.

 

Ta vẫn theo quy củ cũ, lật sổ gốc, hỏi người hầu, đối chiếu với hàng xóm, kiểm tra chéo.

 

Cuối cùng viết một văn thư, liệt kê sự thật, nói rõ đạo lý, hai bên ký tên ấn dấu tay, từ đó không nhắc lại chuyện cũ.

 

Nửa năm trôi qua, những chuyện gà bay chó sủa trong tộc đã giảm hơn phân nửa.

 

Đại tẩu gặp ai cũng nói: “Đệ muội nhà ta, một ngòi bút còn hơn mười vị tộc lão.”

 

Sau này, người ngoài họ cũng tìm đến.

 

Đầu tiên là Triệu gia ở ngõ bên cạnh, thê tử là Trương thị oán trách phu quân thiên vị quả phụ nhà bên, chẳng quan tâm đến mẹ con nàng. Nam nhân lại không chịu thừa nhận mình thiên vị, chỉ thừa nhận quả phụ nhà bên đáng thương, hắn tiện tay giúp đỡ mà thôi. Cuối cùng chuyện ầm ĩ đến chỗ ta.

 

Những trường hợp thiên vị kiểu này, ta xử lý rất thành thạo.

 

Theo lệ thường, trước tiên cho hai bên nói chuyện riêng, ghi lại nội dung than khổ của mỗi bên kín mười trang giấy, sau đó tìm người hầu của mỗi bên hỏi chuyện.

 

Tiếp đó bày những tài liệu thu thập được lên bàn. Nam nhân kia nhìn những khoản mình đã bỏ ra cho quả phụ nhà bên dài đến mười trang, còn dành cho vợ con thì không có khoản nào, sắc mặt từ đỏ chuyển sang trắng, nghẹn hồi lâu vẫn không nói nổi một lời phản bác.

 

Trương thị cảm tạ rối rít rồi rời đi.

 

Sau nữa là chuyện gia đình của một vị Chỉ huy sứ thuộc Ngũ Thành Binh Mã Ty, sau đó là một vụ tranh chấp tài sản liên quan đến hai cửa hàng tơ lụa…

 

Danh tiếng ngày càng truyền xa.

 

Chưa đầy ba năm, hễ trong kinh thành gặp phải chuyện gia đình không thể phân xử rõ ràng thì có người nói: “Đến ngõ Hạnh Lâm tìm vị Tam phu nhân góa chồng đi, nàng ấy phân xử rõ ràng hơn quan lão gia.”

 

Sau này, một vị Quận vương tông thất làm ầm ĩ đến Tông Nhân Phủ, nói muốn hưu thê.

 

Lý do là Quận vương phi tục huyền tham ô bạc của hắn, vào cửa chưa đầy năm năm đã khiến vương phủ thu không đủ chi, chắc chắn nàng ta lén tham ô.

 

Quận vương phi khóc lóc nói mình chưa từng tham ô, mà do chi tiêu của vương phủ quá lớn, họ lại không tiết kiệm, có lúc phải lấy của hồi môn của mình bù vào mới duy trì được thể diện này. Nhưng Quận vương cho rằng cơ nghiệp của nhà hắn rất lớn, không thể nào không đủ bạc tiêu, nhất định là nàng ta tham ô.

 

Hoàng thượng phiền đến mức không chịu nổi. Bên dưới có người nhắc rằng “đệ muội Trang gia giỏi phân xử tranh chấp gia đình”, Hoàng thượng đã sai người mời ta vào cung.

 

Trước mặt Hoàng thượng, ta xếp sổ sách gốc của vương phủ, lời khai của người hầu, lời chứng của những người khác trong vương phủ thành một xấp dày, phân tích từng điều rõ ràng trong nửa canh giờ.

 

Lúc này Quận vương mới hiểu, gia sản của hắn không nhiều như hắn tưởng. Tốc độ cả nhà hắn tiêu bạc hơn khoản thu vào của vương phủ rất nhiều.

 

Sau khi được chứng minh trong sạch, Quận vương phi làm ầm lên đòi hòa ly. Cuối cùng Quận vương phải hạ mình dỗ dành mới chịu thôi.

 

Hoàng thượng ngồi phía trên nhìn ta hồi lâu, bỗng hỏi: “Thôi thị, bản lĩnh này của ngươi học từ ai?”

 

Ta nghĩ một lát rồi đáp: “Bẩm Bệ hạ, thần phụ vốn thích ghi sổ. Sổ sách rõ ràng thì lòng người cũng rõ ràng.”

 

Hoàng thượng bật cười.

 

Nửa tháng sau, một đạo thánh chỉ được đưa vào Trang gia.

 

Thuận Thiên Phủ bổ sung một chức “nữ hòa giải viên”, chuyên xử lý tranh chấp gia đình của dân chúng trong kinh thành, ban một bộ quan phục, bổng lộc hàng tháng hưởng theo phẩm hàm thất phẩm.

 

Trên thánh chỉ viết rõ ràng: “Trang thị Thôi Tuyết, sáng suốt quyết đoán, công bằng tỉ mỉ rõ ràng, lập tức nhậm chức.”

 

Ta nhận thánh chỉ, đêm hôm đó treo bộ quan phục lên nhìn rất lâu.

 

Thúy Vân đứng bên cạnh đỏ hoe mắt nói: “Phu nhân… ngài đã làm rạng danh tổ tông.”

 

Ta đưa tay sờ chất liệu bộ quan phục, khóe mắt cong lên.

 

Kiếp trước khi làm hòa giải viên ở tòa án, ta mặc một bộ đồng phục màu xanh tím than, trước ngực cài huy hiệu. Làm mãi rồi cũng chán, ước gì có thể xin nghỉ việc.

 

Xuyên qua đến cổ đại, trọn vẹn mười năm, ta mới hiểu, làm một nữ tử có nghề nghiệp còn nhẹ nhõm hơn làm phụ nhân nội trạch rất nhiều.

 

Dù quản lý sổ sách, hỏi chuyện, đối chiếu chứng cứ, viết văn thư… đều vụn vặt và buồn tẻ, ít nhất nó sẽ mang lại niềm vui, mang lại cảm giác thành tựu, có tiền lương, có địa vị tương xứng.

 

Phụ nhân nội trạch mới thật sự là một công việc khổ sai làm mãi không hết, không thể nghỉ, lại chẳng có tiền công.

 

Ngoài cửa sổ, ánh trăng vừa đẹp. Ta ngồi trước ngọn đèn, chỉnh lý những ghi chép trong những năm qua.

 

Đồ đạc nhà mẹ đẻ gửi đến ngày càng quý giá. Những thứ gửi cho Trang Lâm, gửi cho ta đều thiết thực và rất có giá trị.

 

Năm thứ hai sau khi Trang Tự rời kinh, hắn suýt mất mạng vì một trận cảm lạnh.

 

Người hầu duy nhất bất đắc dĩ phải viết thư cầu cứu đại phòng.

 

Đại tẩu đọc thư xong, chỉ định một quản sự, mang theo hai mươi lượng bạc đến hỗ trợ.

 

Sau đó nàng ấy nói với ta: “Dù sao cũng mang họ Trang, một nét bút không thể viết ra hai chữ Trang. Ta phái người đi giúp hắn là làm trọn việc đại phòng giúp đỡ người trong tộc. Nếu hắn chết, ta phải phái người đi nghìn dặm thu xác, số tiền bỏ ra còn nhiều hơn.”

 

Ta mỉm cười, không nói gì.

 

Trang Lâm sẽ lớn lên đàng hoàng, thi đậu, có công danh. Trang Chính và Trang Nghiêm sẽ dìu dắt nó từng bước đi lên.

 

Ta có văn phòng ở Thuận Thiên Phủ, có bộ quan phục.

 

Còn Trang Tự, hắn sống hay chết, thực ra không còn quan trọng nữa.

 

Món nợ ấy, ta đã lật qua từ lâu.

 

Trong tay ta lúc này là một trang giấy hoàn toàn mới.

 

HẾT