17

Tần gia không thể tiếp tục lôi kéo Thẩm gia nên quay sang nâng đỡ Nghi gia.

Nghi gia ở Giang Nam cũng có chút nền tảng, kinh doanh tơ lụa và hàng tạp hóa nhiều năm, sổ sách rõ ràng, gia phong bảo thủ, gia chủ Nghi Quảng Thành cũng rất nghe lời. Quan trọng nhất là Nghi gia không có một người khó kiểm soát như ta. 

Điều mà Tần gia muốn không phải là một thương hiệu thật sự hùng mạnh, mà là một cái vỏ, một cái vỏ có thể đứng ra trong vòng sơ tuyển cống thương, thay họ giành lấy tư cách mua sắm cho nội phủ. Chỉ cần Nghi gia lọt vào danh sách sơ tuyển, nguồn hàng, kho bãi, bảo lãnh của tiền trang về sau đều do Tần gia từng bước bổ sung.

Đến lúc đó, Nghi gia được danh tiếng, Tần gia được đường.

Nghi Quảng Thành chưa chắc không hiểu đạo lý này.

Về sau ta nghe người ta nói, lần đầu quản sự Tần gia đến Nghi gia là vào một buổi chiều sau cơn mưa.

Trong chính đường, hương trà nồng đậm. Nghi Quảng Thành đích thân tiếp chuyện.

Quản sự Tần gia không vội bàn chuyện hợp tác, chỉ thong thả nói về những thay đổi của tuyến đường thương mại Giang Nam trong những năm qua, cuối cùng mới đưa câu chuyện về Thẩm gia.

"Thẩm gia hiện giờ trông thịnh vượng, nhưng vừa trải qua nội loạn."

"Thẩm lão gia từng lâm bệnh một trận, nhị phòng cũng gây chuyện một thời gian, thương hiệu lại đổi chưởng quầy."

"Giờ người đứng đầu là một nữ nhân."

Nghi Quảng Thành không tiếp lời. Ông ta hiểu rõ khoảng cách giữa Nghi gia và Thẩm gia nằm ở đâu. Kho bãi không bằng Thẩm gia, đường hàng không bằng Thẩm gia, uy tín với tiền trang lại càng không bằng Thẩm gia. Những năm qua, sở dĩ Nghi gia có thể vững vàng làm ăn, không phải vì mạnh hơn Thẩm gia, mà vì từ đầu đến cuối luôn tránh đối đầu trực diện với Thẩm gia.

Quản sự Tần gia lại cười, đặt chén trà xuống.

"Nghi chưởng quầy. Cơ hội sẽ không đặt mãi trên bàn."

"Lúc này không tranh, sau này tuyến tơ lụa Giang Nam sẽ mang họ Thẩm."

Trong chính đường im lặng một hồi lâu.

Nghi Quảng Thành nhìn chén trà trên bàn, không đồng ý ngay lập tức. Ông ta biết Tần gia đang mượn mình để dò đường, cũng biết một khi cuốn vào sẽ rất khó rút ra.

Qua một lúc lâu, ông ta mới ngẩng đầu: "Nếu thua thì sao?"

Quản sự Tần gia cười. Nụ cười ấy ôn hòa đến mức gần như chắc chắn.

"Có Tần gia ở đây. Nghi gia sẽ không thua."

Câu nói này cuối cùng đã lay động Nghi Quảng Thành, bởi vì Tần gia cho quá nhiều.

Giới thiệu quan viên phụ trách mua sắm cho nội phủ, giải quyết kho bãi khi vào kinh, cung cấp bảo lãnh, còn ám chỉ Thẩm gia vừa trải qua nội loạn. Tuy ta đã tiếp quản gia nghiệp, nhưng dù sao vẫn là nữ nhân, đã đoạn tuyệt với Thám hoa lang, nền móng chưa vững.

Nếu Nghi gia có thể nhân cơ hội này lấn át Thẩm gia, tuyến đường thương mại tơ lụa Giang Nam sẽ không còn do một mình Thẩm gia độc chiếm.

Vì thế Nghi Quảng Thành mang theo mẫu vải, sổ hàng và sổ sách vào kinh.

Ta nghe được tin từ phía Trương gia, cũng không bất ngờ.

Xuân Đào hỏi: "Cô nương, có cần điều tra điểm yếu của Nghi gia không?"

Ta lắc đầu.

Đối thủ cạnh tranh, nếu dựa vào việc vạch khuyết điểm để bôi nhọ thì đã rơi xuống thế hạ phong. Chứng minh Nghi gia có khuyết điểm, thực ra không có ý nghĩa gì lớn.

Điều ta muốn là để Nghi gia tự chứng minh rằng, họ không gánh nổi chiếc bánh lớn mà Tần gia đã vẽ ra cho họ.

18

Ngày đầu tiên vào kinh, ta không đi gặp quan viên phụ trách mua sắm cho nội phủ, cũng không vội đến gặp Trương gia. Ta đến kho hàng trước.

Trương gia chuẩn bị cho Thẩm gia ba kho hàng, một kho gần đường thủy, một kho gần tuyến xe ngựa phía bắc, còn một kho ở vị trí hẻo lánh, nhưng thuận tiện tránh những trạm kiểm soát mà Tần gia thường đi qua. 

Ta dẫn người lần lượt kiểm tra từng nơi, từ hơi ẩm, sâu mọt, phòng cháy, đến sổ sách xuất nhập, nhân lực trông kho, các tuyến xe ngựa xung quanh và thời gian giao hàng, thứ nào cũng cẩn thận hỏi han và kiểm tra.

Quản sự Trương gia phái tới lúc đầu còn khách sáo, sau đó vẻ mặt dần trở nên nghiêm túc.

Có lẽ ông ta không ngờ, một nữ tử thương nhân vừa thoát khỏi sóng gió hôn sự, việc đầu tiên làm khi vào kinh không phải là kêu oan mà là kiểm tra kho.

Ta biết mình không thể chỉ dựa vào Trương gia.

Kinh thành khác với Giang Nam. Mỗi trạm kiểm soát, mỗi kho hàng, mỗi thời điểm kiểm hàng ở đây đều có thể bị Tần gia giở trò. Muốn đứng vững gót chân, trước tiên phải nắm rõ quy củ của người khác.

Tối hôm đó, ta vừa trở về quán trọ thì nhận được một tấm bái thiếp.

Người ký tên là ngoại quản sự của Tần gia, Chu Thụy.

Xuân Đào nhìn thấy cái tên ấy, sắc mặt khẽ thay đổi: "Cô nương, có gặp không?"

Ta khép thiếp lại: "Gặp."

Chu Thụy đến rất nhanh, vẫn là dáng vẻ ôn hòa ấy, không giống đến gây áp lực, ngược lại giống như đến ôn chuyện. Ông ta trước tiên hỏi vài câu về sự vất vả trên đường, rồi khen tuyến hàng của Thẩm gia kinh doanh vững vàng, vòng vo hồi lâu, cuối cùng mới chậm rãi nói:

"Thẩm chưởng quầy, sổ sách ở Giang Nam thì tính ở Giang Nam thôi, còn sổ sách ở kinh thành, không phải ai cũng có tư cách lật xem."

Trong phòng yên lặng một lát, ta nâng chén trà nhìn ông ta: "Tần gia muốn dạy ta làm ăn à?"

Chu Thụy cười: "Không phải dạy ngươi làm ăn, mà là dạy ngươi nhận đường."

Ông ta nói rất khách sáo, thậm chí mang theo vài phần chỉ bảo hậu bối, nhưng ý trong lời đã quá rõ ràng: Kinh thành có quy củ của kinh thành, có những sổ sách tra được, có những sổ sách không thể lật, có thể làm mất lòng một số người, có những người tuyệt đối không được chạm vào.

Ta cũng cười: "Nhưng lần này ta vào kinh không phải để nhận đường."

Chu Thụy ngước mắt lên.

Ta đặt chén trà xuống: "Ta đến để mở đường."

Bốn mắt nhìn nhau. Không ai nói toạc mọi chuyện, nhưng trong lòng đều hiểu, từ khoảnh khắc này, Tần gia không còn là một thế lực quyền quý đứng từ xa phía sau, mà đã thực sự đứng trước mặt ta.

Chu Thụy im lặng một lát, cười đứng dậy: "Thẩm chưởng quầy quả nhiên giống như lời đồn, hy vọng đến lúc sơ tuyển cống thương, ngươi vẫn giữ được khí thế như hôm nay."

Nói xong, ông ta cáo từ rời đi.

Đợi đám người đi xa, Xuân Đào mới thấp giọng nói: "Cô nương, ông ta đang cảnh cáo chúng ta phải không?"

Ta nhìn sắc trời dần tối ngoài cửa sổ.

"Lời này nghe như cảnh cáo, thực ra là đang dò đáy của ta. Họ muốn xem, ta đến đây để cầu đường, hay là đến để tranh đường."

Ngày hôm sau, gia chủ của Trương gia muốn gặp ta.

Ông không nhắc đến Lục Nghiễn, cũng không nhắc đến Tần gia, chỉ hỏi ba câu: "Nếu nội phủ đột ngột tăng lượng hàng, Thẩm gia nhanh nhất mấy ngày có thể bổ sung?", "Nếu đường thủy phía nam bị cắt đứt, có mấy tuyến đường dự phòng?", "Nếu cống phẩm được kiểm ra có tì vết, Thẩm gia có bồi thường không? Bồi thường như thế nào? Ai sẽ chịu trách nhiệm?"

Ta không nói chắc chắn không có sai sót, bởi người làm ăn kiêng kỵ nhất là bốn chữ này.

Ta chia rủi ro thành ba mức: chậm trễ nhỏ thì bổ sung hàng từ kho ở kinh thành; nếu giữa chừng đường thủy bị gián đoạn thì chuyển sang tuyến xe ngựa phía bắc và tuyến đường bộ nhỏ dự phòng; nếu xuất hiện một lượng lớn hàng lỗi, trước tiên niêm phong theo từng lô, sau đó do tiền trang Thẩm gia ứng trước tiền bồi thường, đồng thời trong vòng ba ngày đưa ra người chịu trách nhiệm và thời hạn bổ sung hàng.

Gia chủ Trương gia nghe xong, cuối cùng gật đầu.

"Thẩm cô nương." Ông nói: "Trương gia không sợ thương hộ xảy ra chuyện, chỉ sợ xảy ra chuyện rồi mà không ai chịu trách nhiệm."

Ta hiểu trọng lượng của câu nói này. Trương gia đồng ý cùng bảo lãnh không phải vì thương hại ta. Họ chỉ xem ta có thể gánh vác việc hay không.

Trước khi rời đi, gia chủ của Trương gia bảo quản sự tiễn ta ra cửa.

"Sơ tuyển cống thương có ba cửa, lần lượt là kiểm tra tư cách, kiểm tra mẫu hàng và giao hàng thực tế. Thẩm chưởng quầy, cửa thứ nhất bắt đầu vào ngày mai."

Khi ta trở về quán trọ, sổ hàng của Thẩm gia đã được đưa tới.

Tần gia và Nghi gia cũng đang chờ cùng một thời điểm.

19

Cửa đầu tiên của vòng sơ tuyển cống thương là kiểm tra tư cách thương hội.

Các thương hộ tham gia phải trình lên hồ sơ cung ứng trong năm năm gần nhất, hồ sơ nợ xấu, danh sách kho bãi, giấy chứng minh nguồn hàng và thư bảo lãnh của tiền trang.

Tần gia quả nhiên ra tay trước. Khi việc kiểm tra còn chưa bắt đầu, bên ngoài đã lan truyền tin đồn, nói rằng gần đây Thẩm gia liên tục xảy ra nội đấu, nhị phòng tự ý điều chuyển hàng gây tổn thất, chưởng quầy thay đổi thường xuyên, sổ sách biến động, không thích hợp đảm nhận việc mua sắm cho nội phủ. 

Cái khó của lời này nằm ở chỗ nó không hoàn toàn bịa đặt, Thẩm gia quả thực từng xảy ra nội đấu, cống phẩm cũng từng bị hư hỏng, chưởng quầy cũng đã đổi từ phụ thân sang ta. 

Nghi gia bày ra dáng vẻ ổn thỏa, năm năm qua không có khoản nợ xấu lớn, sổ sách sạch sẽ, gia phong bảo thủ, chưởng quầy lớn tuổi, trông giống một mối làm ăn ổn định hơn so với Thẩm gia vừa trải qua sóng gió.

Ngày thương hội kiểm tra, Nghi Quảng Thành đưa văn thư lên trước. Ông ta làm việc thận trọng, sổ sách chỉnh tề, hồ sơ cung ứng cũng sạch sẽ.

Quản sự Tần gia đứng bên cạnh, mang theo nụ cười nhàn nhạt.

Đến lượt Thẩm gia, tất cả mọi người đều chờ xem ta sẽ che đậy những khuyết điểm ấy như thế nào.

Ta không che đậy.

Quyển sổ đầu tiên ta đưa lên không phải là sổ cung ứng, mà là hồ sơ tổn thất trong thời gian nhị phòng tiếp quản. 

Mấy vị chưởng quầy lớn tuổi trong sảnh đều sững người, ta bảo phòng sổ sách mở từng trang: lô hàng nào giao trễ vì sắp xếp không thỏa đáng, thùng lụa nào bị ẩm vì lưu kho sai cách, khoản ngân phiếu nào không thể thanh toán vì không có bảo lãnh, chủ hàng nào chuẩn bị hủy đơn. Phía sau mỗi khoản đều đính kèm người chịu trách nhiệm, phương thức bồi thường và kết quả khắc phục. 

Cuối cùng đưa lên là những quy củ mới được lập sau khi nhị phòng bị đuổi đi: hàng nhập kho phải có hai chữ ký, điều chuyển hàng phải có giấy cam kết rủi ro, ngân phiếu của tiền trang phải có thế chấp hoặc do chưởng quầy chịu trách nhiệm, cống phẩm, dược liệu, vải lụa được quản lý riêng từng kho.

Có người thấp giọng bàn tán trong thương hội, quản sự Tần gia cũng cau mày. Ban đầu ông ta muốn lấy những sai sót của Thẩm gia để công kích ta, nhưng ta đã chủ động bày những sai sót ấy ra trước mặt mọi người, để tất cả thấy rõ rằng Thẩm gia không phải chưa từng phạm sai lầm, nhưng khi xảy ra vấn đề thì có thể tra rõ nguyên nhân, chịu trách nhiệm bồi thường, kịp thời chấn chỉnh, khôi phục lại trật tự.

Một vị chưởng quầy lớn tuổi đọc hết sổ sách, nói: "Sổ sách của Thẩm gia này không đẹp mắt."

Ta gật đầu: "Đúng là không đẹp mắt, cho nên phải đưa ra."

Ông ta ngước mắt nhìn ta.

Ta nói: "Đảm nhận việc mua sắm cho nội phủ, không sợ thương hộ chưa từng phạm sai lầm, chỉ sợ xảy ra chuyện rồi, ai cũng nói không phải là lỗi của mình."

Trong sảnh im lặng một lát.

Một vị chưởng quầy khác gật đầu.

Thứ thương hội cần không phải là những lời dễ nghe, mà là khi xảy ra chuyện, phải có sổ sách để truy cứu.

Những khuyết điểm mà Tần gia dùng để công kích Thẩm gia, ngược lại trở thành bằng chứng cho năng lực tự kiểm điểm và làm rõ của Thẩm gia.

Khi chuyển sang kiểm tra Nghi gia, vấn đề cũng thay đổi.

Sổ sách của Nghi gia sạch sẽ, nhưng trước đây họ chỉ nhận những đơn hàng vừa và nhỏ trong khu vực Giang Nam quen thuộc. Thương hội hỏi nếu gặp chậm trễ trong mùa mưa thì đối phó như thế nào, Nghi Quảng Thành trả lời rất chắc chắn nhưng chậm; hỏi tiếp có mấy tuyến dự phòng để điều chuyển hàng liên vùng, ông ta trả lời còn chậm hơn; hỏi đến việc phân kho dược liệu và tơ lụa như thế nào, ông ta rõ ràng không am hiểu.

Quản sự Tần gia muốn lên tiếng bổ sung vài lần: "Nghi gia có thể được Tần gia hỗ trợ về kho bãi và trạm kiểm soát."

Lời này vừa thốt ra, mấy vị chưởng quầy lớn tuổi ngược lại nhìn nhau. Cống thương tuyển chọn thương hiệu, chứ không phải đại hộ quyền quý ở kinh thành. Nếu Nghi gia chuyện gì cũng cần Tần gia đứng ra chống đỡ, vậy sau này nội phủ sẽ tìm ai để chịu trách nhiệm? Sắc mặt Nghi Quảng Thành hơi cứng lại.

Cửa thứ nhất kết thúc, Thẩm gia chưa thể xem là đại thắng. Nhưng tình thế đã xoay chuyển, hình tượng "Thẩm gia hỗn loạn" mà Tần gia muốn tạo dựng đã không đứng vững, còn "sạch sẽ ổn thỏa" của Nghi gia cũng đã xuất hiện một vết nứt.

Tối hôm đó, Xuân Đào dò hỏi được tin tức.

Tần gia bắt đầu chuẩn bị cho cửa thứ hai.

Họ tung tin ra ngoài, nói rằng lần này nội phủ coi trọng nhất là cống phẩm vân cẩm với hoa văn kín đáo.

Nghe xong, ta chỉ hỏi: "Tin tức đến từ mấy nguồn?"

"Ba nguồn."

"Cách nói có giống nhau không?"

"Không giống."

Ta cười: "Vậy thì không đặt cược chết vào một con đường."