12

 

Trang Chính nhíu mày: “Chuyện này không ổn đâu? Cả đời phải thủ tiết…”

 

Ta nâng chén trà lên, mỉm cười: “Gả cho Trang Tự năm năm, chẳng phải ta cũng đã thủ tiết năm năm rồi sao?”

 

Trong phòng im lặng.

 

Ta cúi đầu xoa tóc Lâm Lâm: “Gả cho Hành Chi, ở lại trông coi gia đình này, trông nom con, ta nguyện ý.”

 

Đại tẩu lập tức nắm tay ta, nói: “Vậy thì gả cho Hành Chi, sau này ngươi là tam phu nhân của đại phòng, là em dâu của đại tẩu, sau này đại tẩu sẽ thương ngươi.”

 

Trang Chính và Trang Nghiêm nhìn nhau, không nói gì.

 

Ta thầm thở phào nhẹ nhõm.

 

Chỉ cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ, dù là thẩm phán thiên vị nam hay nữ đến đâu cũng phải bịt mũi phán ly hôn.

 

Ngoài việc ngày ngày ghi chép chứng cứ Trang Tự thiên vị, ta chẳng làm gì khác, nhưng cách này quả thật có tác dụng.

 

Ta đã giành được sự đồng cảm, đứa trẻ đã được cho làm con thừa tự, đường lui của bản thân cũng đã được tính xong.

 

Chi phí bỏ ra, trước sau không quá ba mươi lượng bạc. Tiền giấy mực bút nghiên cần cho cả sọt này, cùng tiền công thuê người chuyên ghi chép.

 

Kiếp trước làm hòa giải viên tám năm, tổng cộng ta đã hòa giải thành công một nghìn bốn trăm hai mươi bảy vụ án. Không có vụ nào dựa vào khóc lóc. Tất cả đều dựa vào tài liệu giấy trắng mực đen.

 

13

 

Lúc gia phả được trải trên bàn thờ, sắc mặt của các vị tộc lão có thể gọi là kỳ quan nhân gian.

 

Ta đưa thư hòa ly ra trước.

 

Vị lão thúc tổ hơn bảy mươi tuổi của nhị phòng nheo mắt đọc ba lần, tay run lên, kính lão suýt đập vào gia phả: “Hòa ly? Thằng Trang Tự này, không bàn bạc với trong tộc mà đã hòa ly với thê tử?”

 

Trang Chính sa sầm mặt, đưa thư đoạn thân ra.

 

Lục thúc công của tam phòng là người ngày thường trầm ổn nhất, nhận lấy xem, hai mắt trợn tròn, thất thanh kêu lên: “Không cần con trai luôn? Còn đoạn tuyệt quan hệ? Thằng súc sinh Trang Tự!”

 

Cả sảnh lập tức náo loạn. Người thì đập bàn, người thì vuốt râu, có người muốn vớ lấy gậy đi đến ngõ Du Lâm đánh người.

 

Đại tẩu đứng bên cạnh, đợi họ mắng đủ rồi mới phất tay, bảo người khiêng từng sọt vào.

 

“Các vị thúc bá đừng vội hô đánh hô chém, ở đây còn một thứ, mời các vị xem thử.”

 

Giấy trong sọt là những ghi chép ta tích góp ba năm rưỡi, được dùng dây thừng phân loại, bó lại, tiện cho việc sắp xếp.

 

Bó đầu tiên là “Bảng thống kê số lần Trang Tự ôm con trai Thôi Cẩm trong hai năm qua”, kín đặc hai bó lớn, thời gian chính xác đến từng giờ.

 

Còn có “Chi tiết số bạc Trang Tự chi cho viện khách trong hai năm qua”, “Danh sách hành vi quan tâm của Trang Tự đối với đích tử Trang Lâm”.

 

Cái đầu tiên có ba bó lớn, cái sau chỉ có vài tờ giấy, lác đác mấy chữ.

 

Một dòng chú thích nhỏ bên dưới: “Các tài liệu trên đã được đầu bếp Trang gia, người gác cửa, Thúy Vân và nha hoàn ở viện khách đối chiếu xác nhận, không sai sót.”

 

Cả sảnh im bặt.

 

Lão thúc tổ nhận xấp giấy, lật một trang, da mặt giật giật.

 

Lục thúc công xem trang thứ hai, miệng há ra hồi lâu không khép lại.

 

Vị bá phụ cùng tộc của tam phòng vừa rồi còn la hét dữ dội nhất lật đến trang thứ ba, nhìn chằm chằm khoảng giấy trắng kia hơn mười nhịp thở, nặng nề thở dài, đặt tờ giấy xuống.

 

Không ai nói gì.

 

Đại tẩu lấy cái thứ ba trong tay áo ra, nghiên mực Đoan Khê mà lúc còn sống Trang Chu thích nhất, đặt bên cạnh gia phả, rồi đẩy ta lên trước nửa bước.

 

“Các vị thúc bá, lát nữa chúng ta hãy bàn chuyện Trang Tự. Trước mắt có một chuyện quan trọng hơn. Hành Chi không thể tuyệt hậu như thế. Lâm ca nhi nay đã được cho làm con trai của Hành Chi, chuyện này là chắc như đinh đóng cột. Nhưng các vị thử nghĩ xem, một đứa trẻ mới ba tuổi rưỡi, mẹ ruột không ở bên cạnh nuôi dưỡng, đại phòng toàn là nam tử vào triều làm việc, ai dạy nó đọc chữ, ai đắp chăn cho nó vào ban đêm?”

 

Mấy vị tộc lão nhìn nhau.

 

Đại tẩu chuyển lời, tốc độ nói bỗng nhanh hơn nửa nhịp: “Thôi thị nay đã là người tự do, đã ly hôn với Trang Tự, trên thư đoạn thân viết rõ ràng ‘từ nay hai bên không liên quan’. Nàng không còn là người của Trang Tự nữa, nhưng nàng vẫn là mẹ ruột của Lâm ca nhi. Các vị thúc bá nói một câu công bằng xem, khắp kinh thành này tìm đâu ra người thích hợp hơn mẹ ruột để nuôi dạy đứa con duy nhất của Hành Chi?”

 

Lão thúc tổ vuốt râu không nói, mày nhíu thành một cục.

 

Lục thúc công thăm dò: “Ý của ngươi là…”

 

Đại tẩu vỗ tay một cái, cười cong mắt: “Nếu Lâm ca nhi đã được ghi tên dưới danh nghĩa của Hành Chi, vậy dứt khoát ghi Thôi thị vào cùng luôn. Từ nay về sau, nàng không phải là thê tử của Trang Tự, nàng là vong nhân của Hành Chi. Nàng sẽ thủ hương hỏa của Hành Chi, nuôi dưỡng con trai của Hành Chi, thay Hành Chi trông coi gia nghiệp này. Vẹn cả đôi đường!”

 

Cả sảnh lại nổ tung. Lần này còn ầm ĩ hơn lúc nãy.

 

Lão thúc tổ gõ gậy chống cộp cộp xuống đất: “Hồ đồ! Làm gì có chuyện một phụ nhân còn sống lại gả cho người chết!”

 

Lục thúc công cũng lắc đầu: “Không ổn, không ổn, truyền ra ngoài sẽ bị người ta chê cười…”

 

Sắc mặt đại tẩu không đổi: “Thúc công, ta chỉ hỏi ba chuyện. Hành Chi bị tuyệt hậu, mấy vị ngủ được nửa đêm đầu, ngủ được nửa đêm sau không?”

 

Gậy của lão thúc tổ dừng lại.

 

Đại tẩu lại nói: “Tên súc sinh Trang Tự bạc tình bạc nghĩa kia đã vứt bỏ cả vợ lẫn con, nay Thôi thị đã là người tự do. Nàng không gả cho Hành Chi, chẳng lẽ để nàng mang Lâm ca nhi tái giá vào họ khác? Vậy gia sản của Hành Chi sẽ theo đứa trẻ đi hay ở lại? Ở lại thì ai quản? Để đứa trẻ theo mẹ đi, vậy chuyện cho làm con thừa tự còn có ý nghĩa gì?”

 

Sắc mặt mấy vị tộc lão thay đổi, bắt đầu tính toán khoản này.

 

Đại tẩu tiếp tục: “Thứ ba, Thôi thị gả vào Trang gia đã năm năm, giao thiệp với các vị thúc bá cũng năm năm, nàng là người như thế nào, chẳng lẽ các vị không rõ?”

 

Không ai trả lời.

 

Đại tẩu mỉm cười, đẩy nghiên mực Đoan Khê của Trang Chu về phía trước: “Ta thay Hành Chi nói một câu công bằng. Nếu hắn còn sống, e rằng cũng sẽ nói, tức phụ này tốt hơn đường huynh của hắn gấp vạn lần.”

 

Cả sảnh lại im lặng.

 

Lão thúc tổ nhìn xấp ghi chép, rồi nhìn ta đang đứng sau lưng đại tẩu. Ta từ đầu đến cuối không nói gì, chỉ cụp mắt, yên lặng nắm tay Lâm Lâm.

 

Ông lại nhìn vị trí “thê tử” đang bỏ trống dưới tên Trang Chu trong gia phả.

 

Một lúc lâu sau, ông ho khan một tiếng: “Cái đó… ghi vào cũng được, nhưng đối với bên ngoài, phải nói là thủ tiết ở nhà chồng, không thể để người ta nói Trang gia chúng ta để một người sống kết đôi với người chết…”

 

Lục thúc công vội phụ họa: “Đúng đúng đúng, đối với bên ngoài cứ nói là Thôi thị cảm niệm Hành Chi qua đời khi còn trẻ, tự nguyện thủ tiết vì hắn, nuôi dưỡng con thừa tự, trong tộc cảm phục đức hạnh của nàng nên ghi tên nàng vào. Như vậy vừa giữ được danh tiết, lại…”

 

Lại thế nào, ông không tiện nói ra.

 

Ta thầm bổ sung thay ông ta: giữ được ruộng đất và cửa hàng của Hành Chi, không để người ngoài chia mất, tiết kiệm cho tộc khỏi phải tìm thêm một người quản lý sổ sách, cả thể diện lẫn lợi ích đều có.

 

Đại tẩu nhanh chóng tiếp lời: “Thúc công nói cực phải! Chủ ý này rất sáng suốt! Làm theo cách nói này đi!”

 

Mấy vị tộc lão trên sảnh nhìn nhau, mắt đảo qua đảo lại một hồi lâu, cuối cùng đồng loạt gật đầu.

 

“Thôi thị tên Tuyết, nết na đoan trang, có công nuôi dưỡng con thừa tự, ghi vào danh nghĩa đại phòng Trang Chu, làm vị vong nhân (*).”

 

(*) Vong nhân: là cách gọi trang trọng, cổ xưa dành cho người vợ có chồng đã qua đời, chứ không phải góa phụ theo nghĩa thông thường.

 

Đại tẩu quay đầu nháy mắt với ta, ánh mắt rõ ràng đang nói: Ngươi xem, cái miệng của ta lợi hại hơn cây bút của muội đúng không?

 

Ta nắm tay Lâm Lâm, lặng lẽ cong khóe môi.

 

Hơn ba năm qua, những tài liệu ta vất vả tích góp đã được đại tẩu đổi thành một bến cảng an toàn cho hai mẹ con ta.

 

Đáng!

 

14

 

Ngày làm lễ cho con thừa tự, từ đường Trang gia mở rộng cửa.

 

Hai hàng nến đỏ cháy từ cửa vào trước bàn thờ, ngọn lửa không hề lay động, khiến cả sảnh càng thêm trang nghiêm.

 

Các tộc lão ngồi theo thứ bậc, vị lớn tuổi nhất run rẩy nâng gia phả lên, lật đến trang của nhị phòng.

 

Trang Chính đứng trước bàn thờ, đích thân gạch bỏ tên Trang Lâm khỏi dòng chữ nhỏ dưới tên Trang Tự, rồi lật sang đại phòng, viết thêm một nét mực mới dưới tên Trang Chu.

 

“Cháu nội đời thứ mười hai của Trang thị, tên Lâm, kế thừa hương hỏa của đại phòng Trang Chu. Giữa thu năm Thiên Hựu thứ ba, lập.”

 

Giọng không lớn, nhưng lại vang vọng trong từ đường.

 

Trang Lâm mặc một bộ áo gấm xanh chàm mới may, thân hình nhỏ bé quỳ trên bồ đoàn, dập đầu ba cái trước bài vị của Trang Chu.

 

Đôi mắt đại tẩu đỏ hoe, cúi xuống đỡ nó dậy, xoa trán nó: “Ngoan, từ nay con là con trai của Hành Chi.”

 

Trang Chính lấy một miếng ngọc bội trong ngực ra đeo lên cổ Trang Lâm, Trang Nghiêm đưa nghiên mực Đoan Khê tới.

 

Hai vị bá phụ một trái một phải dắt nó.

 

Trang Chính vỗ vai nó: “Sau này con đi theo đại bá phụ, cưỡi ngựa đọc sách, nhất định sẽ không để con thiếu thốn gì.”

 

Trang Lâm rụt rè nắm chặt ngọc bội, quay đầu nhìn ta. Ta gật đầu với nó, nó mới mím môi, ưỡn thẳng lưng.

 

Sau đó là ghi tên ta.

 

Tộc lão chấm mực mới, hạ bút vào vị trí thê tử bên cạnh tên Trang Chu.

 

Ngòi bút lướt qua, viết xuống mấy chữ “Thôi thị nữ Thôi Tuyết”.

 

Mực thấm vào trang giấy đã ố vàng, đứng song song với tên đại tẩu và nhị tẩu, ngay ngắn xếp trong hàng dâu đại phòng.

 

Từ khoảnh khắc này, trên gia phả không còn “Thôi thị, thê tử của Trang Tự, đích trưởng nữ của Thôi Toàn ở Lâm Giang”, mà chỉ còn “Thôi thị, thê tử của Trang Chu, đích trưởng nữ của Thôi Toàn ở Lâm Giang”.

 

Đại tẩu đích thân cài một đóa hoa lụa trắng giản dị bên tóc mai ta, lùi lại hai bước ngắm nghía, khẽ nói: “Sau này muội ở căn nhà phía tây, bảo người mở thêm một cổng nguyệt môn, tiện cho chúng ta qua lại chăm sóc lẫn nhau.”

 

Ta sờ đóa hoa bên tóc mai, mỉm cười với nàng ấy.

 

Đúng lúc này, Trang Tự cuối cùng cũng phản ứng lại.

 

“Thôi Tuyết!”

 

Hắn gọi cả họ lẫn tên, giọng nói đã khàn đi.